Zodra de bladeren vallen en de eerste nachtvorst in de weersverwachting opduikt, is het tijd om je tuin voor te bereiden op de winter. Wie dat op tijd doet, voorkomt bevroren leidingen, gescheurde potten en tuinmeubels die in het voorjaar groen uitgeslagen zijn. Je hoeft er geen hele weekenden aan te besteden: met een paar gerichte klusjes ben je al een heel eind.
Hieronder vind je vijf stappen die je in een of twee middagen kunt afwerken. De volgorde is niet heilig, maar begin bij voorkeur met de buitenkraan, want daar kan vorst de meeste schade aanrichten.
Stap 1: de buitenkraan aftappen
Water dat in een leiding bevriest, zet uit en kan de leiding of de kraan laten scheuren. Vaak merk je dat pas als het weer gaat dooien en er ergens een lek ontstaat, soms zelfs in de muur. Zoek daarom de afsluiter van de buitenkraan op, meestal binnen in de meterkast, bijkeuken of kruipruimte, en draai die dicht.
Open daarna de buitenkraan zodat het resterende water eruit kan lopen. Heeft de binnenkraan een aftapdopje, draai dat dan ook even los om de laatste druppels kwijt te raken. Laat de buitenkraan vervolgens open staan. Koppel ook de tuinslang los, laat hem leeglopen en berg hem op in de schuur of garage.
Stap 2: planten beschermen tegen vorst
Niet elke plant heeft extra zorg nodig. Inheemse vaste planten en de meeste struiken kunnen prima tegen de kou. Kwetsbaarder zijn kuipplanten zoals olijfboompjes, citrus, oleander en fuchsia’s, en planten in kleine potten waarvan de wortels snel doorvriezen.
Zet gevoelige potplanten bij voorkeur op een koele, lichte en vorstvrije plek, zoals een onverwarmde serre of garage met raam. Te groot om te verplaatsen? Schuif ze dan dicht tegen de gevel, zet ze op potvoetjes zodat het water weg kan en wikkel de pot in jute of noppenfolie. Een vliesdoek over de kruin helpt tijdens strenge vorstnachten.
In de borders kun je een laag bladeren of compost rond de voet van vaste planten leggen. Dat beschermt de wortels en voedt tegelijk de bodem. Knip niet alles kaal: uitgebloeide stengels en zaadhoofden bieden beschutting aan insecten en voedsel voor vogels.
Stap 3: tuinmeubels droog opbergen
Regen, vocht en vorst zijn slecht voor vrijwel elk materiaal. Hout kan gaan splijten of schimmelen, metaal roest en kussens worden muf. Maak je meubels daarom eerst schoon met een sopje en laat ze goed drogen voordat je ze opbergt. Wil je weten hoe je een bepaald materiaal het beste onderhoudt, dan vind je op wonenforum.nl antwoorden op allerlei vragen rond wonen en de tuin.
Heb je geen ruimte in de schuur, gebruik dan ademende hoezen. Volledig luchtdichte afdekking houdt juist vocht vast, waardoor schimmel een kans krijgt. Zet de meubels op een paar latten of tegels, zodat ze niet in een plas staan. Kussens en parasoldoeken berg je altijd binnen op.
Stap 4: gazon en bladeren aanpakken
Een dik pak natte bladeren op het gras neemt licht en lucht weg, waardoor er kale of bruine plekken ontstaan. Hark het gazon daarom regelmatig vrij en maai het nog een laatste keer op een wat hogere stand. Gebruik de bladeren nuttig, bijvoorbeeld als bodembedekker in de borders of op een aparte bladhoop in een hoekje, waar egels graag overwinteren.
Loop ook dakgoten, putjes en afvoerpunten na. Verstopte afvoeren zorgen in natte maanden voor plassen op het terras of zelfs vochtproblemen bij de gevel.
Stap 5: gereedschap en vijver nalopen
De laatste stap gaat over de kleine dingen die je in het voorjaar dankbaar zult zijn. Een paar aandachtspunten:
- Maak snoeischaren en schoppen schoon en vet ze licht in tegen roest.
- Leeg terracotta potten die buiten blijven staan, zodat ze niet barsten.
- Haal de vijverpomp eruit en bewaar hem in een emmer water op een vorstvrije plek.
- Laat een bal of stuk hout in de vijver drijven, zodat het ijs niet volledig dichtvriest.
Rustig de winter in
Met deze vijf stappen staat je tuin er goed voor als het kouder en natter wordt. Werk ze op een droge dag in de herfst af en kijk tijdens de winter af en toe of afdekhoezen nog goed zitten en of potplanten niet uitdrogen. Zo begin je in het voorjaar met een tuin die klaar is om weer op te bloeien, in plaats van met een lijst reparaties.